Relatywizacja przesądów. Johannesa Bobrowskiego estetyka karnawalizacji
2023, 67, Numer 1
Data publikacji
Model publikowania
Rodzaj licencji
Dziedzina
Dyscyplina
Klasyfikacja
Język publikacji
Abstrakt
The article presents the methods and means by which German writer Johannes Bobrowski, in his significant novel Lewin’s Mill. 34 Sentences About My Grandfather (Młyn Lewina. 34 zdania o moim dziadku), seeks to deconstruct and relativize national stereotypes and clichés (established superstitions), with a particular focus on the carnivalizing elements present in the work. Analyzing the novel in the framework of, among others, Bakhtin’s theories of carnival, or more precisely, the aesthetics of carnivalization, I try to highlight the author’s specific approach or attitude to national conflicts on the German and other axes, which are the leitmotiv of his entire oeuvre. The presented sketch is closed, including considerations about the measure of its impact on the audience, and reduced to the cognitive categories of immersion and emersion.
Słowa kluczowe:
T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE
Agier Michel, Karnawał i tożsamość. Uwagi teoretyczne i metodologiczne, w: Karnawał. Studia historyczno-antropologiczne, red. Wojciech Dudzik, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2011, s. 339–357.
Bachtin Michaił, Twórczość Franciszka Rabelais’go a kultura ludowa średniowiecza i renesansu, przeł. Anna Goreniowa, Andrzej Goreń, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1975.
Barański Jarosław, Motyw Tańca Śmierci. O kulturowej erozji figury wyobraźni, „Medycyna Nowożytna” 1999, nr 6/1, s. 43–59.
Baudrillard Jean, Symulakry i symulacja, przeł. Sławomir Królak, Warszawa: Wydawnictwo Sic! 2005.
Bausinger Hermann, Konteksty uczestnictwa w karnawale, w: Karnawał. Studia historyczno-antropologiczne, red. Wojciech Dudzik, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2011, s. 271–280.
Beutin Wolfgang, Beilein Matthias, Ehlert Klaus, Emmerich Wolfgang, Kanz Christine, Lutz Bernd, Meid Volker, Opitz Michael, Opitz-Wiemers Carola, Schnell Ralf, Stein Peter, Stephan Inge, Deutsche Literaturgeschichte. Von den Anfängen bis zur Gegenwart, wyd. 8, Stuttgart–Weimar: Verlag J.B. Metzler 2013. https://doi.org/10.1007/978-3-476-00813-8
Bieger Laura, Ästhetik der Immersion. Raum-Erleben zwischen Welt und Bild. Las Vegas, Washington und die White City, Bielefeld: transcript Verlag 2007. https://doi.org/10.1515/9783839407363
Bielecki Marian, Kłopoty z innością, Kraków: Universitas 2012.
Bobrowski Johannes, Młyn Lewina. 34 zdania o moim dziadku, przeł. Maria Kurecka, Witold Wirpsza, Warszawa: Convivo Anna Matysiak 2021.
Chatman Seymor, Story and Discours. Narrative Structure in Fiction and Film, New York: Cornell University Press 1978.
Chłosta-Zielonka Joanna, Poetyka miejsca u Johannesa Bobrowskiego, „Prace Literaturoznawcze” 2014, nr 2, s. 315–325.
Deutschland- und Polenbilder in der Literatur nach 1989, red. Carsten Gansel, Wolting Monika, Getynga: V&R unipress GmbH 2015.
Forster Morgen Edward, Apekty románu, przeł. Eva Šimečková, Bratislawa: Tatran 1971.
Gadamer Hans-Georg, Rozum, słowo, dzieje. Szkice wybrane, przeł. Małgorzata Łukasiewicz, Krzysztof Michalski, wyd. 3, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 2022.
Gregorczykowa Renata, Pojęcie językowego obrazu świata, w: Językowy obraz świata, red. Jerzy Bartmiński, Lublin: Wydawnictwo UMCS 1999, s. 39–46.
Karolak Czesław, Kunicki Wojciech, Orłowski Hubert, Dzieje kultury niemieckiej, wyd. 2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2015.
Košťálová Petra, Stereotypní obrazy a etnické mýty. Kulturní identita Arménie, Praga: Slon 2012.
Kruk Erwin, Szkice z mazurskiego brulionu, Olsztyn: Mazurskie Towarzystwo Ewangelickie 2003.
Kubiński Piotr, Emersja – antyiluzyjny wymiar gier wideo, „Nowe Media” 2014, nr 4, s. 161–176. https://doi.org/10.12775/NM.2014.007
Kusinow Rustam, Poetyka karnawału i obrzędów przejścia: rozmyślania nad pojęciem karnawał, w: Karnawał. Studia historyczno-antropologiczne, red. Wojciech Dudzik, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2011, s. 281–290.
Leistner Bernd, Johannes Bobrowski. Studien und Interpretaionen, Berlin: Rütten&Loening 1981.
Lippmann Walter, Opinia publiczna, przeł. Joanna Tegnerowicz, Kraków: Fundacja Lethe 2020.
Maćkiewicz Jolanta, Co to jest „językowy obraz świata, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 1999, nr 11, s. 7–24.
Markiewicz Henryk, Wymiary dzieła literackiego, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1984.
Matysiak Anna, Dekonstruujący trickster. O Młynie Lewina Johannesa Bobrowskiego, w: Johannes Bobrowski, Młyn Lewina. 34 zdania o moim dziadku, przeł. Maria Kurecka, Witold Wirpsza, wyd. 2 popraw., Warszawa: Convivo Anna Matysiak 2021, s. 271–292.
Mrugalski Michał, Pietrzak Przemysław, Spory o Bachtinowską koncepcję karnawału, w: Karnawał. Studia historyczno-antropologiczne, red. Wojciech Dudzik, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2011, s. 107–148.
Orłowski Hubert, Ein sarmatischer Triptychon. Zur anthropologischen Deutung nationaler «Begegnung » bei Johannes Bobrowski, w: Johannes Bobrowski. Selbstzeugnisse und neue Beiträge über sein Werk, red. Gerhard Rostin, Berlin: Union Verlag 1975, s. 292–308.
Przybyła Wiesław, Kulturowa semantyka motywu zwiarząt, „Teksty Drugie” 2011, nr 3, s. 238–252.
Ryan Marie-Laure, Narrative as Virtual Reality 2. Revisiting Immersion and Interactivity in Literature and Electronic Media, wyd. 2 uzupełnione, Baltimore: John Hopkins University Press 2015.
Ryba Janusz, Maskarady oświeconych. Próba opisu zjawiska, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 1998.
Sasse Sylvia, Michail Bachtin zur Einführung, wyd. 2 uzupełnione, Hamburg: Julius Verlag 2018.
Schrifsteller der Gegenwart. Johannes Bobrowski, red. Kurt Böttcher, Paul Günter Krohn, Berlin: Volkseigener Verlag 1966.
Steller Siegfried, Das Nationale und das Soziale im Werk Johannes Bobrowskis, w: Johannes Bobrowski. Selbstzeugnisse und neue Beiträge über sein Werk, red. Gerhard Rostin, Berlin: Union Verlag 1975, s. 309–322.
Warmbier Adriana, Tożsamość, narracja i hermeneutyka siebie. Paula Ricoeura filozofia człowieka, Kraków: Universitas 2018.
Wolf Gerhard, Beschreibung eines Zimmers. Fünfzehn Kapitel über Johannes Bobrowski, wyd. 2 rozszerzone, Berlin: Verlag das Arsanel 1993.
Zaprucki Józef, Kultura reminiscencji – reminiscencje kultury. Motyw małej ojczyzny w twórczości Siegfrieda Lenza, Horsta Bienka i Johannesa Bobrowskiego, Jelenia Góra: Introligatorstwo – Mała Poligrafia 2006.
Inne artykuły z tego numeru
- Open access
Spis treści / Contents
- Open accessAfricamotorizationmodernizationcolonialism
Mbenzi, czyli bogacz z mercedesem. Wpływ motoryzacji na przemiany społeczno-kulturowe Afryki
- Open accesscarautomotivedigital mediaremediationCalifornizationsurveillance capitalism
Kalifornizacja motoryzacji – samochód jako cyfrowa maszyna medialna
Podobne publikacje
- Open access
Spis treści / Contents
- Open accessAfricamotorizationmodernizationcolonialism
Mbenzi, czyli bogacz z mercedesem. Wpływ motoryzacji na przemiany społeczno-kulturowe Afryki
- Open accesscarautomotivedigital mediaremediationCalifornizationsurveillance capitalism
Kalifornizacja motoryzacji – samochód jako cyfrowa maszyna medialna