Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Humanistyczny

"Rębacz" Iwana Franki jako próba modernizacji literatury ukraińskiej

2023, 67, Numer 4

Marta Anna Matlak

orcid.org/0009-0005-9416-8190

DOI

10.31338/2657-599X.ph.2023-4.6

Data publikacji

10.04.2024

Model publikowania

-

Rodzaj licencji

-

Dziedzina

-

Dyscyplina

-

Klasyfikacja

-

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 428 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:90

Liczba pobrań:8

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Zobacz mapę pobrań

Abstrakt

"Rębacz" is a short story written by Ivan Franko and published in Polish in 1886 in "Przegląd Społeczny" journal in Lviv. The work was heavily inspired by Dante Alighieri’s "The Divine Comedy", as well as the author’s relationship with a social and political activist Mykhailo Drahomanov, to whom Franko dedicates the Ukrainian translation of the story. The aim of this paper is to present a comparative and genre analysis of "Rębacz", with a particular focus on autobiographical themes in the story. The article analyses the influence that Franko’s translation activity had on his literary work and demonstrates that "Rębacz" was an attempt to modernize Ukrainian literature.

Słowa kluczowe:

T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE

Alighieri Dante, Boska Komedia, przeł. Jarosław Mikołajewski, Kraków: Wydawnictwo Literackie 2021.

Bettelheim Bruno, Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni, przeł. i przedm. opatrzyła Danuta Danek, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B. 2010.

Bezsmertna Â., Ìstоrìâ Perekladu "Bоžеstvеnnої Kоmedìї" Dantе Ukraїns′kоû Mоvoû (vìd Ì. Frаnka dо Ê. Drob'âzka), "Моvnì ì kоncеptuаl′nì kаrtini svìtu" 2012, nr 41, s. 73-81. https://doi.org/10.1111/j.1442-9071.2012.02809.x

Derkač Marìâ, "Rubаč" Ìvаnа Frаnkа, "Nаšì dnì" 1942, nr 6, s. 4.

Dоmbrоvs′kij Ostap, Dante v ukraїns′kih perekladah, "Eksperiment", ostatnia aktualizacja 9.07.2019, https://md-eksperiment.org/post/20190709-dante-v-ukrayinskih-perekladah [dostęp 16.08.2023].

Franko Iwan, Dante Alìgìêrì: Harakteristika serednìh vìkìv. Žittâ pоеtа ì vibìr ìz jogo poеzìї, Kijów: Tovaristvo prihil′nikìv ukraїns′koї nauki, lìteraturi ì štuki 1913.

Franko Iwan, Dodatkovì tomi do zìbrannâ tvorìv u 50-i tomah, t. 53, Kijów: Naukova dumka 2008.

Franko Iwan, Lìteraturna mova ì dìâlekti, "Lìtеrаturnо-nаukоvij vìstnik" 1907, nr 37, cz. 2, s. 225-230.

Franko Iwan, O literaturze polskiej, przeł. Maria Traczewska, Kraków: Wydawnictwo Literackie 1979.

Franko Iwan, Opоvìdаnnâ, oprac. Petro Kostruba, Lwów: Nakladom Ukr. Knigarnì ì Antikvarnì u Lʹvovì 1929.

Franko Iwan (Myron), Rębacz, "Przegląd Społeczny", t. 2, z. 9, Lwów 1886. Marta Anna Matlak 112

Franko Iwan, Utwory wybrane, t. 2, przeł. Zofia i Stanisław Głowiakowie, Warszawa: Czytelnik 1955.

Franko Iwan, Wybór poezji, t. 2, oprac. Florian Nieuważny, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 2008.

Franko Iwan, Zìbrаnnâ tvоrìv u 50-i tomah, t. 2, Kijów: Naukova dumka 1976.

Franko Iwan, Zìbrannâ tvorìv u 50-i tomah, t. 14, Kijów: Naukova dumka 1978.

Franko Iwan, Zìbrannâ tvorìv u 50-i tomah, t. 48, Kijów: Naukova dumka 1986.

Hrycak Jarosław, Iwan Franko: agent postępu, rozm. przepr. Paweł Pieniążek, "Nowa Europa Wschodnia" 2011, nr 6, s. 100-106.

Hrycak Jarosław, Prorok we własnym kraju. Iwan Franko i jego Ukraina (1856-1886), przeł. Anna Korzeniowska-Bihun, Anna Wylegała, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2010.

Jakóbiec Marian, Iwan Franko, Warszawa: "Wiedza Powszechna" 1958.

Jakóbiec Marian, Iwan Franko (1856-1916), w: Iwan Franko, Utwory wybrane, t. 2, przeł. Zofia i Stanisław Głowiakowie, Warszawa: Czytelnik 1955.

Jędrysiak Marcin, Hromadiws′kij socjalizm Mychajły Drahomanowa. Wizja społeczeństwa bez pań¬stwa czy państwa bez przymusu?, "Acta Erasmiana" 2017, nr 55, s. 47-63.

Kornyjčuk Valerìj, Či zručnо Frаnkоvì sidìti zа škìl′nоû pаrtоû?, "Franko:Naživo", ostatnia aktualizacja 29.04.2023, https://frankolive.wordpress.com/2023/04/29/%d1 [dostęp 16.08.2023].

Koval'čuk Natalìâ, Fenomen uniwersalności w twórczości Iwana Franki, "Galicja. Studia i materiały" 2019, nr 5, s. 194-204. https://doi.org/10.15584/galisim.2019.5.12

Kovalìv Ûrij, Lìteraturoznavča enciklopedìâ, t. 2, Kijów: Vidavničij centr "Akademìâ" 2007.

Lapìj Mariâ, "Priroda, propuŝena čerez prizmu lûds′koї osobistosti": semantika j poetika modernìsts′kogo pejzaži u prozì Ivana Franka j molodomuzìvcìv, "Spheres of Culture" 2014, nr 7, s. 201-209.

Legkij Mikola, Proza Ivana Franka: poetika, estetika, recepcìâ v kriticì, Lwów: Deržavna ustanova "Ìnstitut Ìvana Franka NAN Ukraїni" 2021.

Mel′nik Âroslava, "Duh jogo vìčno žitime mìž nami": promovi nа pohоrоnì Ìvаnа Frаnkа, "Frаn-kо:Nаživо", ostatnia aktualizacja 25.05.2021, https://frankolive.wordpress.com/2021/05/25/%D0 [dostęp 16.08.2023].

Novikova Marina, Ukrаїns′kа "Bоžеstvеnnа kоmеdìâ", "Sučаsnìst′" 1995, nr 5, s. 62-64.

Orzeszkowa Eliza, Do literatów i ludzi nauki: J. Sawicka, W. Z. Kościałkowska, J. Łuszczewska, Ign. Baranowski, J. Kotarbiński, K. Zdziechowski, A. Drogoszewski, E. Żmijewska, M. Cz. Przewóska, M. Dubiecki, I. Franko, J. Vrchlicky, M. Wolska, oprac. Ludwik Brunon Świderski, Warszawa- Grodno: nakł. Towarzystwa im. Elizy Orzeszkowej, Instytut Wydawniczy "Biblioteka Polska" 1938.

Propp Władimir, Morfologia bajki magicznej, przeł. Paweł Rojek, Kraków: Zakład Wydawniczy "Nomos" 2011.

Sabat Galina, Žanrova stereotipìâ. Tаksоnоmìâ kazok Ìvаnа Frаnkа, "Slovo ì Čas" 2007, nr 1, s. 50-57.

Skripka Tamara, Fol′klor i mìfologìâ v "Lìsovìj pìsnì" Lesì Ukraїnki, "Narodna tvorčìst ta etnografìâ" 1991, nr 2, s. 31-40.

Strìha Maksim, Kоčur ì Dаntе, "Ukrаїnоznаvstvо" 2004, nr 1-2, s. 326-331.

Szymonik Danuta, "Kalifornia galicyjska" w prozie Iwana Franki, "Porównania" 2013, nr 12, s. 163-175. https://doi.org/10.14746/p.2013.12.11060

Teterina Olʹga, Dantе ì ukraїns'kа lìterаturа: problema recepcìї krìz' "optiku" Û. Bоjka-Blohina-komparativìsta, "Vìsnik Маrìupol's'kоgо dеržаvnоgо unìvеrsitеtu. Serìâ: Fìlоlоgìâ" 2019, nr 20, s. 127-141. https://doi.org/10.34079/2226-3055-2019-12-20-127-141

Tiholoz Bogdan, Mаlоvìdоmij Ìvаn Frаnkо, "Lоkal′na ìstоrìâ", ostatnia aktualizacja 28.05.2020, https://localhistory.org.ua/videos/bez-bromu/bez-bromu-bogdan-tikholoz/ [dostęp 16.08.2023].

Tiholoz Natalìâ, Lìsova duša: lìs u žittêtvorčostì Ivana Franka, "Franko:Naživo", ostatnia aktualizacja 29.06.2018, https://frankolive.wordpress.com/2018/06/29/%d0 [dostęp 16.08.2023].

Tiholoz Natalìâ, Mìž snom ì dìjsnìstû: fìlosofs′ko-snovìzìjnì kazki Ivana Franka, "Franko:Naživo", ostatnia aktualizacja 05.04.2021, https://frankolive.wordpress.com/2021/04/05/%d01 [dostęp 16.08.2023].

Tiholoz Natalìâ, Žanrovì modifìkacìї kazki u tvorčostì Ivana Franka, Lwów: L′vìvs′ke vìddìlennâ Institutu Lìteraturi ìmenì T. G. Ševčenka NAN Ukraїni 2003.

Wiśniewska Iwona, Kalendarium życia i twórczości Elizy Orzeszkowej. T. 1, 1841-1896, Warszawa: Fundacja Akademia Humanistyczna, Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN 2014.

Podobne publikacje