Oryginalny artykuł naukowy
Przegląd Humanistyczny

"Cary" – odgłos kary, czyli u źródeł Mickiewiczowskiej symboliki politycznej i strategii antyimperialnego oporu

2025, 69, Numer 3

Mikołaj Gliński

orcid.org/0009-0002-6099-7458

DOI

10.31338/2657-599X.ph.2025-3.3

Data publikacji

18.12.2025

Model publikowania

-

Rodzaj licencji

-

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo

Klasyfikacja

-

Język publikacji

Polski

Pliki do pobrania

PDF 381 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:32

Liczba pobrań:14

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Zobacz mapę pobrań

Abstrakt

The article examines the cryptopolitical message contained in the ballad 'Świteź', as conveyed by the legendary tale about a flooded city and a plant growing on the lake’s shores that brings death to invaders. The author points to Mickiewicz’s significant innovation in using the classical aitiological theme in the poetic derivation of the plant’s name cary and the significant role of the ballad in the evolution of the motif of 'revenge after death' in the poet’s work. The ballad itself is considered an original locus of production of politically subversive symbolism in Mickiewicz’s oeuvre: connected to the use of Aesopian language and expressing anti-imperial resistance. The author also notes the puzzling absence of the political symbolism of Mickiewicz’s cary in Polish culture and points to an interesting contemporary analogy in the field of 'floral' symbolism of political resistance – one originating in the current war in Ukraine and referring to the same enemy as in the ballad.

Słowa kluczowe:

T_JOURNAL_ARTICLE_BLOCK_BIBLIOGRAPHY_DEFAULT_TITLE

Album kwiatowe Elizy Orzeszkowej, wstęp Magdalena Jonca; komentarz Zbigniew Mirek, Wrocław: Ossolineum 2018.

Bieńczyk Marek, Świteź, https://nplp.pl/artykul/switez/ [dostęp: 23.06.2025]

Borowy Wacław, O poezji Mickiewicza, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL 1999.

Chodurska Halina, Z tajemnic wschodnioeuropejskiej flory. O Mickiewiczowskich carach, „Studia Russologica” 2019, nr 12.

Cysewski Kazimierz, Romantyczne nowatorstwo i tradycja. O „Balladach i romansach” Mickiewicza, Kraków: Homini 2018.

Hryniewiecki Bolesław, Adam Mickiewicz a flora Litwy, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1956.

Kielak Anna Maria, Zielnik Elizy Orzeszkowej. Nieznany zabytek botaniczny przechowywany w zbiorach PTPN, Poznań: „Kontekst” 2008.

Kleiner Juliusz, Dzieje Gustawa (tom I), Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL 1995.

Komza Małgorzata, Mickiewicz ilustrowany, wyd. 1, Wrocław: Ossolineum 1987.

Kozłowski Józef, „My z niego wszyscy…”: socjalistyczne Mickiewicziana z przełomu XIX i XX wieku, Warszawa: „Czytelnik” 1978.

Latkowski Juliusz, Mendog. Król litewski, wyd. 1, Kraków, Wydawnictwo Avalon, 2018.

Mickiewicz Adam, Dzieła wszystkie, tom 1, część 1, pod red. Czesława Zgorzelskiego, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo IBL 1971.

Opacki Ireneusz, „W środku niebokręga”: o „Balladach i romansach” Mickiewicza, w: „Pamiętnik Literacki” 1980, nr 71/3.

Podhorski-Okołów Leonard, Z tajemnic Świtezi: Mickiewiczowe „cary”, w: Realia mickiewiczowskie, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm 1999.

Rymkiewicz Jarosław Marek, Do Snowia i dalej, Warszawa: Evviva l’arte 2022.

Seweryn Dariusz, „…jak tam zaszedłeś?”: Mickiewicz w szkole klasycznej, Lublin: KUL 1997.

Sinko Tadeusz, Mickiewicz i antyk, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo PAN 1957.

Stankiewicz Stanisław, Pierwiastki białoruskie w polskiej poezji romantycznej Cz. 1 (Do roku 1830), Wilno: Wyd. T-wa Pomocy Naukowej im E. E. Wróblewskich 1936.

Walc Jan, Architekt arki, wyd. 1, Chotomów: Verba 1991.

Zarych Elżbieta, Metamorfozy „Ballad i romansów” Adama Mickiewicza: od manifestu programowego epoki po ilustrowaną książkę dla dzieci, w: Słowiańskie światy wyobraźni: metamorfozy, pod redakcją Magdaleny Dyras, Alicji Fidowicz, Marleny Grudy, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2021.

Zgorzelski Czesław, O sztuce poetyckiej Mickiewicza. Próby zbliżeń i uogólnień, Warszawa: PIW 1976.

Podobne publikacje